Làm rõ hơn giá thay mới trị di sản Hoàng thành Thăng Long.

/

(Ảnh: Minh Đức/TTXVN) Đây là tọa đàm chuyên sâu, giao hội bàn thảo về kết quả nghiên cứu, đánh giá giá trị của các loại hình di tích kiến trúc ở khu A-B do Viện Khảo cổ học và Trung tâm nghiên cứu kinh kì thực hiện từ năm 2008 đến năm 2013 trên các bình diện quy hoạch, kỹ thuật xây dựng, tính chất, niên đại, chức năng, hình thái kiến trúc.

(TTXVN). Tiến sĩ Nguyễn Minh Trí, Giám đốc trọng điểm nghiên cứu kinh kì, cho biết: Những kết quả nghiên cứu sau 6 năm đã có những bước tiến dài trong nhận thức, đánh giá.

Một số lượng lớn các loại hình di vật như phù điêu, tượng tròn và ngói lợp mái trang hoàng rồng, phượng cho thấy kiến trúc Hoàng thành Thăng Long được thiết kế với sự phô bày vẻ đẹp ranh mãnh, áp đảo bởi những đồ án trang hoàng mang tính vương quyền, nhằm miêu tả sự uy nghiêm, đường bệ của hoàng đế. Nhiều vấn đề còn mang tính giả thuyết hay suy đoán hoặc chưa được biết đến trong các thời đoạn nghiên cứu trước căn bản đã được làm sáng rõ hơn.

Phân tích di tích cung điện nhà Lý từ góc độ của các phép đo và quy hoạch xây dựng đã mở ra thực tiễn về trình độ thiết kế và kỹ thuật xây dựng cực kỳ cao đã từng tồn tại.

Kết quả nghiên cứu về các loại hình kiến trúc khu A-B mới chỉ là căn bản. Mối quan hệ về không gian và thời gian cũng như đánh giá về quy hoạch còn hạn chế.

Đây vừa là Trung tâm hành chính của các vương triều, vừa là cung cấm của các hoàng đế nhà Lý, Trần, Lê kế tiếp nhau trị vì giang san.

Những vấn đề cần minh chứng rõ hơn  Giá trị của khu di tích đã được cầu mong tổng quát nhưng nhận thức sâu hơn, đầy đủ hơn về diện mạo, quy mô, tính chất, chức năng, niên đại ở từng khu và đánh giá sâu hơn về trình độ, kỹ thuật xây dựng, quy hoạch thành phố, sắc thái độc đáo biệt lập của kiến trúc cung điện, lầu gác trong Hoàng cung Thăng Long qua các thời kỳ, vẫn còn là những vấn đề lớn cần được minh chứng rõ ràng hơn.

Nhờ giá trị trội toàn cầu mà Hoàng thành Thăng Long đã được xác nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm 2010. Giáo sư, tấn sĩ Kazuto Inoune, Đại học Meiji, Nhật Bản, nhấn mạnh về sự quan trọng của các thiết bị điều buông cổ học trong việc điều tra phép đo lường xây dựng và phương hướng các cung điện của triều đại nhà Lý.

Đặc biệt, các nghiên cứu so sánh nhằm tiến tới nhận diện được hình thái, tính chất, chức năng, tên gọi của các công trình kiến trúc của khu di tích này là những vấn đề khó, cần phải đầu tư nghiên cứu lâu dài. Kết quả của tọa đàm cũng sẽ giúp trọng điểm nghiên cứu kinh đô nối nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện Hồ sơ khoa học về di tích khu A-B trước khi chính thức bàn giao cho Ủy ban nhân dân thị thành Hà Nội để làm cơ sở quy hoạch, bảo tàng và phát huy, quảng bá giá trị khu di sản vào cuối năm 2013.

Hoàng thành Thăng Long sau 6 năm nghiên cứu  Phát hiện khảo cổ học tại khu A-B cho thấy những minh chứng quan trọng của Cấm thành Thăng Long. Tấn sĩ Kazuto Inoune cho rằng, Mặc dù khoảng cách giữa các tòa lục giác hơn 200m, nhưng cho thấy một thiết kế tổng thể hợp nhất đáng kinh ngạc và có hệ thống đã được phát triển.

Khu A, tổ hợp công trình kiến trúc nhà Lý (thế kỷ XI -XII). Nhiều loại ngói tương tự được tìm thấy ở các nơi khác như thời Liêu hay thời Bắc Tống và nghe đâu được tạo ra muộn hơn thời Đại La. Bên cạnh đó, khu di tích này còn tìm được hàng triệu di vật khảo cổ, trong đó có nhiều đồ gốm sứ của Trung Quốc, Nhật Bản, Tây Á minh chứng rõ mối quan hệ, sự giao lưu kinh tế, văn hóa của Thăng Long trong lịch sử.

Giá trị nổi trội và tính độc đáo của khu A-B là có nhiều tầng văn hóa của nhiều thời kỳ chồng xếp, đan xen, nối tiếp nhau liên tiếp không đứt đoạn gồm các di tích kiến trúc thời Đại La, Đinh - Tiền Lê, Lý, Trần, Lê và các dấu vết phong cảnh sông ngòi, ao, hồ… Các di tích có mối quan hệ và sự kết liên lẫn nhau, tạo thành một tổng thể liên hoàn rất phức tạp, nhưng rất phong phú và quyến rũ, phản ánh mối quan hệ về quy hoạch thành phố và không gian kiến trúc, cũng như sự nối tiếp giữa các triều đại trong lịch sử xây dựng kinh đô Thăng Long.

Vơ các loại ngói khai quật được, cần khảo sát tổng thể để có được sự khẳng định toàn diện. Mặc dầu những dáng vẻ huy hoàng của các kiến trúc trong Hoàng cung Thăng Long tuy không còn tồn tại vẹn nguyên đến ngày nay, nhưng phát hiện dưới lòng đất của khảo cổ học tại khu vực này là minh chứng thuyết phục rằng, các cung điện, lầu gác trong Hoàng thành Thăng Long vốn từng được xây dựng rất công phu, hoa lệ.

Quần thể các dấu tích kiến trúc đã khai quật chỉ là một phần rất nhỏ trong khu Trung tâm rộng lớn của Hoàng thành Thăng Long. Nghiên cứu cách dùng ngói lợp mái thời Đại La, tấn sĩ Koki Imai, Viện nghiên cứu Di sản văn hóa nhà nước Nara, Nhật Bản cho rằng, chưa thể có kết luận vững chắc về việc có hay không cách dùng là như nhau cho các loại ngói ở Thăng Long.