Ngay sau lần thứ ba đánh thắng quân xâm lược, quân và dân Tả Ván được nhà nước cùi danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang”
Ông Dư nói đùa: "Xã tôi chỉ có 2 người “dân tộc thiểu số” - là hai bà chị người Kinh lấy chồng người H’Mông ở Tả Ván, khi họ cùng đi thanh niên xung phong với nhau. Người H’Mông ít nói, nhưng nhìn bộ mặt rỡ ràng của họ khi khách “được mời” tới nhà, có thể đọc rõ những tình cảm anh em thật nồng ấm. 800 chiếc áo ấm mới cáu cạnh “nhà giồng được”, cùng nhiều món quà khác được Công đoàn ngành dệt may trao tận tay các học trò mầm non, tiểu học và trung học cơ sở ở 2 xã này.
Và từ năm 1980 tới 1984, đã ba lần họ xua quân tràn qua biên cương thực dân địa phận Tả Ván. Chàng trai H’Mông 30 tuổi này có khuân mặt thật sáng, mũi cao và thẳng. Tôi đã có một bữa ăn trưa có lẽ là đặc biệt nhất trong đời mình. Nhưng qua lời giới thiệu của Tuấn và lời kể của Vàng Xín Dư, tôi biết ông từng là người chỉ huy của đội du kích xã Tả Ván, đã lập nên một kỳ tích: ba lần đánh thắng quân xâm lăng tràn qua từ bên kia biên thuỳ.
Có lúc, họ bắn pháo suốt cả ngày, dân phải bồng bế đi sơ tán hết.
Hiện thời, người nào cũng có cháu nội cháu ngoại. Cổng trời Quản Bạ - Ảnh: Thanh Thảo Từ thành thị Hà Giang, sau khi vượt qua cổng trời Quản Bạ nức tiếng, trên đường đi Yên Minh - Đồng Văn, xe chúng tôi rẽ theo một con đường nhỏ, khoảng 20 km, dẫn về xã Tả Ván, theo lời mời của anh Ly Thanh Hùng - Chủ nhiệm HTX.
Cơ cực lắm”. Hùng từng đi bộ đội, giờ phục viên làm chủ nhiệm HTX. Ông Vàng Xín Dư kể: “Thung lũng mình đây bị pháo kích không biết bao lăm trận. Các cháu đã có mặt ở sân trường buổi sáng để nhận những tấm áo ấm nghĩa tình.
2012, lần trước tiên tôi có dịp lên cao nguyên đá Quản Bạ - Đồng Văn thuộc Hà Giang. Theo đúng yêu cầu của chúng tôi, vợ chồng Hùng đã đồ sẵn một chõ mèn mén, kèm dưa nương mới hái và một nồi canh ngan (vịt xiêm).
Nếu tình cờ gặp họ, anh sẽ nghĩ họ là nữ giới H’Mông thôi". Ở nhà Hùng, giữa những chén rượu ngô H’Mông “đặc chủng”, tôi được gặp và hầu chuyện một người đặc biệt: ông bác (bên mẹ, trong nam gọi là cậu) của Ly Thanh Hùng, ông Vàng Xín Dư. Phía bên kia biên thuỳ người ta luôn khiêu khích, gây chuyện. Rất thúc với lời mời này, tôi nhắc anh Tuấn - Phó chủ nhiệm Liên minh HTX tỉnh Hà Giang: Tuấn nói với Hùng là cho bọn mình ăn một bữa mèn mén “nhà giồng được” nhé! Anh Tuấn gật đầu: Chắc chắn rồi! Vì ở đây, mèn mén là món ăn chưa bán ngoài quán, chưa “thị trường”.
Họ mộc mạc, kiệm lời như đá núi, nhưng có những nụ cười lành sạch tin tức như… mèn mén. Cùng trong năm 1984, vào ngày 12. Lần này, tôi đi cùng anh chị em Công đoàn ngành dệt may, cùng anh Lê Quốc Ân - nguyên Chủ tịch Tập đoàn dệt may VN, mang theo những món quà đến với trẻ nít 2 xã Tả Ván và Tùng Vài.
Một ông cựu quan chức thì cũng không có gì đặc biệt. 7, tại mặt trận Vị Xuyên - Hà Giang, quân chính quy Việt Nam đụng độ dữ dội với quân chính quy Trung Quốc.
Ba lần. Bởi ở đây, tôi không chỉ được ăn mèn mén với dưa nương và canh thịt ngan, dù những món ăn này hòa quyện với nhau tạo nên một hương vị thật thắm thiết, quyến rũ.
Theo con đường độc đạo dẫn vào bản Tả Ván, quân xâm lăng liên tiếp bị mai phục bởi những “con đại bàng H’Mông” thoắt ẩn thoắt hiện trên những ngọn núi và hẻm núi
Trong bối cảnh ấy, kỳ tích “ba lần đánh thắng quân xâm lược” của những người du kích H’Mông bản Tả Ván thực sự là một điểm son chói lọi tiêu biểu cho cuộc chiến tranh quần chúng, được tiến hành bởi quần chúng. Nhà của Hùng được dùng luôn làm hội sở hợp tác xã cho. Và đẩy lùi tới. Ông Dư cười khà khà: “Từ đó mình được đi ô tô”.
Đường sang đây là độc đạo xuyên núi, Tả Ván lại là xã nhỏ bé nghèo nàn, nên quân xâm lược nghĩ chỉ cần vài ba tiểu đoàn đột kích cùng pháo binh yểm trợ dọn đường là có thể “nuốt trôi” những bản làng heo hút của người H’Mông ở đây. Canh ngan là món đặc biệt mà người H’Mông “nhịn miệng đãi khách”, dù yêu cầu thiết tha của chúng tôi chỉ là mèn mén và dưa nương. Xã có hơn 400 hộ dân với hơn 2.
Hai bà chị này, một quê Nam Định, một quê Thanh Hóa, nói sõi tiếng H’Mông. Buổi trưa, theo đề nghị, tôi được gặp những cựu du kích đã góp phần làm nên “hattrick thắng lợi” của Tả Ván.
Câu chuyện của ông Vàng Xín Dư đã kéo tôi trở lại Tả Ván chỉ 2 tháng sau. Và như một tình cờ tất định, tôi đã tới Tả Ván. Hùng nói, mèn mén phải ăn kèm dưa nương cho mát, còn để “trôi chảy” hơn thì phải có canh, ngon nhất là canh ngan. Tiện. 3 con trâu, do đạn pháo bên kia bắn trúng. Bên đối phương thiệt hại bao lăm không rõ, về phía ta, cả xã chỉ mất.
Xã bản Tả Ván (gọi theo đơn vị hành chính là xã Tả Ván) thuộc huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang. Mỗi tấm áo chống rét, mỗi món quà nhỏ đến với các cháu Tả Ván, Tùng Vài hôm nay chính là sự trao gửi niềm tin của chúng ta vào đời mai sau sẽ bảo vệ từng tấc đất nơi địa đầu sơn hà.
Họ nhầm! Đội du kích Tả Ván, chỉ được trang bị súng trường K44, súng kíp và lựu đạn chày, dưới sự chỉ huy của thư ký Ủy ban xã Vàng Xín Dư, đã tĩnh tâm đón tiếp những “vị khách không mời” này. Về ăn một bữa cơm trưa của người H’Mông. Chỉ với vũ khí khá thô sơ, nhưng với sự nhanh nhẹn, sáng ý và lòng anh dũng, những du kích Tả Ván đã bình tĩnh đẩy lùi mấy tiểu đoàn quân chính quy Trung Quốc.
Rồi ông Dư kể chuyện: Vào những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước, Tả Ván không lúc nào yên ổn. Người H’Mông là những nhà leo núi bẩm sinh, rất giỏi đánh vận động chiến trên địa hình núi đá hiểm trở. Ông Dư nguyên là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Giang, mới về hưu. # Và nhằm bảo vệ quần chúng. Tả Ván có 13,5 km đường biên giới với Trung Quốc, là một xã thuộc diện đặc biệt khó khăn.
Rồi các cháu sẽ lớn lên, sẽ thành những công dân kiêu dũng giữ gìn phên giậu của sơn hà, như ông nội ông ngoại đã làm.
Mỗi người góp vài câu, kể thêm cho tôi nghe về những trận đánh oai hùng cách đây ngót 30 năm. Hẳn nhiên tôi hiểu, bữa ăn hằng ngày của người H’Mông thường chỉ có mèn mén với dưa nương, làm sao có canh ngan trong “thực đơn” được.
Vào giữa tháng 7. Ông Vàng Xín Dư (phải) - người từng lập kỳ tích ba lần thắng lợi quân xâm lăng từ bên kia biên giới Cả nhà Ly Thanh Hùng niềm nở đón chúng tôi. Riêng ông Vàng Xín Dư được “lên chức”, được giao nhiều trọng trách, cho tới khi về hưu là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét